CA-125: پروتئینی است که در برخی سرطان‌های اپی‌تلیال تخمدان افزایش می‌یابد و برای ارزیابی توده‌های تخمدانی، پایش پاسخ به درمان و بررسی احتمال عود بیماری استفاده می‌شود. HE4 (Human Epididymis Protein 4): پروتئینی است که در برخی سرطان‌های اپی‌تلیال تخمدان افزایش می‌یابد و همراه با CA-125 برای ارزیابی احتمال بدخیمی توده‌های تخمدانی به کار می‌رود. ROMA Index (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm): شاخصی محاسباتی بر اساس مقادیر CA-125، HE4 و وضعیت یائسگی است که برای تخمین احتمال بدخیمی در زنان دارای توده تخمدانی استفاده می‌شود. CEA (Carcinoembryonic Antigen): گلیکوپروتئینی است که در برخی تومورهای تخمدانی، به‌ویژه انواع موکوسی، افزایش می‌یابد و می‌تواند در ارزیابی منشأ تومور و پایش بیماری کاربرد داشته باشد. CA 72-4: آنتی‌ژنی مرتبط با برخی سرطان‌های تخمدان، به‌ویژه انواع موکوسی، که به‌عنوان نشانگر کمکی در ارزیابی و پایش بیماری استفاده می‌شود. AFP (Alpha-Fetoprotein): پروتئینی جنینی است که در برخی تومورهای سلول زایای تخمدان، افزایش می‌یابد و برای ارزیابی و پایش بیماری کاربرد دارد. Beta-hCG (Beta Human Chorionic Gonadotropin): هورمونی است که در برخی تومورهای سلول زایای تخمدان، به‌ویژه کوریوکارسینوما و تومورهای دارای اجزای تروفوبلاستیک، افزایش می‌یابد و برای پایش بیماری استفاده می‌شود. Inhibin A: هورمونی است که توسط برخی سلول‌های تخمدان تولید می‌شود و اندازه‌گیری آن در ارزیابی و پایش تومورهای جنسی و استرومای تخمدان، به‌ویژه تومور گرانولوزاسل، کاربرد دارد. Inhibin B: هورمونی است که در بسیاری از تومورهای گرانولوزاسل تخمدان افزایش می‌یابد و برای پایش فعالیت تومور، پاسخ به درمان و احتمال عود بیماری استفاده می‌شود. CA 15-3: آنتی‌ژنی مرتبط با سلول‌های اپیتلیال پستان است که عمدتاً برای پایش پاسخ به درمان و بررسی احتمال پیشرفت یا عود سرطان پستان، به‌ویژه در مراحل پیشرفته، استفاده می‌شود. HER2/neu: پروتئینی گیرنده‌ای در سطح سلول است که بررسی افزایش بیان یا تکثیر ژن آن برای شناسایی سرطان‌های HER2 مثبت و انتخاب درمان‌های هدفمند ضد HER2 انجام می‌شود. PR (Progesterone Receptor): گیرنده پروژسترون است که بررسی بیان آن در بافت تومور پستان برای تعیین وضعیت گیرنده‌های هورمونی و پیش‌بینی پاسخ به هورمون‌درمانی انجام می‌شود. ER (Estrogen Receptor): گیرنده استروژن است که بررسی بیان آن در سلول‌های توموری برای تعیین حساسیت سرطان پستان به درمان‌های هورمونی مانند تاموکسیفن و مهارکننده‌های آروماتاز کاربرد دارد. Ki-67: پروتئینی هسته‌ای مرتبط با تکثیر سلولی است که درصد سلول‌های توموری در حال تقسیم را نشان می‌دهد و برای ارزیابی فعالیت تکثیری و کمک به تعیین پیش‌آگهی سرطان پستان استفاده می‌شود. LDH (Lactate Dehydrogenase): آنزیمی داخل‌سلولی است که افزایش سطح خونی آن می‌تواند نشان‌دهنده افزایش بار توموری و آسیب سلولی باشد و در ارزیابی مرحله و پیش‌آگهی تومورهای سلول زایای بیضه کاربرد دارد. Total PSA (Total Prostate-Specific Antigen): پروتئینی اختصاصی بافت پروستات است که اندازه‌گیری سطح خونی آن برای ارزیابی احتمال سرطان پروستات، بررسی بیماران مشکوک و پایش روند بیماری استفاده می‌شود. Free PSA: بخش آزاد و متصل‌نشده PSA در خون است که اندازه‌گیری آن به تفکیک بهتر سرطان پروستات از شرایط خوش‌خیم مانند بزرگی پروستات کمک می‌کند. Free/Total PSA Ratio: نسبت PSA آزاد به PSA کل است که به‌ویژه در افرادی با سطح PSA کل در محدوده ۴ تا ۱۰ نانوگرم بر میلی‌لیتر برای ارزیابی احتمال سرطان پروستات کاربرد دارد. PCA3 (Prostate Cancer Antigen 3): یک نشانگر RNA اختصاصی مرتبط با سرطان پروستات است که با بررسی نمونه ادرار، عمدتاً برای کمک به تصمیم‌گیری درباره انجام بیوپسی مجدد در بیماران مشکوک استفاده می‌شود. CA 19-9: آنتی‌ژنی کربوهیدراتی است که در برخی سرطان‌های پانکراس و مجاری صفراوی افزایش می‌یابد و برای پایش پاسخ به درمان و بررسی روند بیماری کاربرد دارد. CA 72-4: آنتی‌ژنی مرتبط با برخی بدخیمی‌های دستگاه گوارش، به‌ویژه سرطان معده، است که می‌تواند به‌عنوان نشانگر کمکی برای پایش بیماری استفاده شود. CYFRA 21-1: قطعه محلول سیتوکراتین ۱۹ است که در خون اندازه‌گیری می‌شود و به‌عنوان نشانگر کمکی در ارزیابی و پایش سرطان ریه سلول‌های غیرکوچک، به‌ویژه نوع سنگفرشی، کاربرد دارد. NSE (Neuron-Specific Enolase): آنزیمی مرتبط با سلول‌های عصبی و نورواندوکرین است که افزایش آن می‌تواند در برخی سرطان‌های نورواندوکرین، به‌ویژه سرطان ریه سلول کوچک، مشاهده شود و برای پایش درمان کاربرد دارد. ProGRP (Pro-Gastrin-Releasing Peptide): پیش‌ساز پپتید آزادکننده گاسترین است که نشانگر زیستی نسبتاً اختصاصی سرطان ریه سلول کوچک محسوب می‌شود و برای کمک به ارزیابی و پایش این بیماری استفاده می‌شود. DCP (Des-Gamma-Carboxy Prothrombin): شکل غیرطبیعی پروترومبین است که در اثر اختلال در کربوکسیلاسیون آن تولید می‌شود و به‌عنوان نشانگر کمکی برای ارزیابی و پایش کارسینوم هپاتوسلولار (HCC) کاربرد دارد. Thyroglobulin (Tg): پروتئینی تولیدشده توسط سلول‌های تیروئید است که اندازه‌گیری آن پس از جراحی تیروئید برای پایش باقی‌ماندن بافت تیروئیدی، عود یا متاستاز سرطان‌های تمایزیافته تیروئید استفاده می‌شود. Anti-Thyroglobulin (Anti-Tg): آنتی‌بادی ضد تیروگلوبولین است که برای شناسایی تداخل احتمالی در اندازه‌گیری Tg و کمک به تفسیر دقیق‌تر نتایج پایش سرطان تیروئید اندازه‌گیری می‌شود. Calcitonin: هورمونی تولیدشده توسط سلول‌های C تیروئید است که نشانگر زیستی اصلی برای ارزیابی، تشخیص و پایش سرطان مدولاری تیروئید محسوب می‌شود. Chromogranin A (CgA): پروتئینی ذخیره‌شده در گرانول‌های ترشحی سلول‌های نورواندوکرین است که برای ارزیابی و پایش برخی تومورهای نورواندوکرین مورد استفاده قرار می‌گیرد. 5-HIAA: متابولیت اصلی سروتونین است که معمولاً در ادرار ۲۴ ساعته اندازه‌گیری می‌شود و برای ارزیابی تومورهای کارسینوئید ترشح‌کننده سروتونین و سندرم کارسینوئید کاربرد دارد. β2-Microglobulin: پروتئینی مرتبط با سطح سلول‌های هسته‌دار است که اندازه‌گیری سطح سرمی آن برای تعیین مرحله بیماری و ارزیابی پیش‌آگهی مولتیپل میلوما استفاده می‌شود. Immunofixation Electrophoresis (IFE): روشی آزمایشگاهی برای شناسایی و تعیین نوع پروتئین مونوکلونال و نوع زنجیره سنگین و سبک ایمونوگلوبولین در خون یا ادرار است. Serum Protein Electrophoresis (SPEP): روشی برای جداسازی پروتئین‌های سرم است که به شناسایی و اندازه‌گیری پروتئین مونوکلونال (M-protein) در بیماری‌هایی مانند مولتیپل میلوما کمک می‌کند. Free Light Chains (κ/λ): آزمایشی برای اندازه‌گیری زنجیره‌های سبک آزاد کاپا و لامبدا و نسبت آن‌ها در خون است که برای تشخیص و پایش اختلالات مونوکلونال پلاسماسل‌ها کاربرد دارد. BRCA1/BRCA2: آزمایش بررسی جهش‌های ژن‌های BRCA1 و BRCA2 است که برای شناسایی استعداد ارثی ابتلا به برخی سرطان‌ها، از جمله سرطان پستان، تخمدان، پروستات و پانکراس، و کمک به انتخاب درمان هدفمند انجام می‌شود. EGFR (Epidermal Growth Factor Receptor): بررسی جهش‌های ژن EGFR برای شناسایی تغییرات ژنتیکی قابل هدف‌گیری و تعیین امکان استفاده از داروهای مهارکننده EGFR، به‌ویژه در سرطان ریه، انجام می‌شود. KRAS: بررسی جهش‌های ژن KRAS برای شناسایی تغییرات مولکولی مؤثر بر مسیرهای رشد سلولی و پیش‌بینی پاسخ به درمان‌های ضد EGFR در سرطان کولورکتال و انتخاب برخی درمان‌های هدفمند انجام می‌شود. NRAS: بررسی جهش‌های ژن NRAS برای ارزیابی وضعیت مولکولی تومور و پیش‌بینی عدم پاسخ به درمان‌های ضد EGFR در بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال کاربرد دارد. BRAF: آزمایش بررسی جهش‌های ژن BRAF، به‌ویژه جهش V600E، برای تعیین ویژگی‌های مولکولی تومور، ارزیابی پیش‌آگهی و انتخاب درمان‌های هدفمند در سرطان‌هایی مانند ملانوما و سرطان کولورکتال انجام می‌شود. ALK (Anaplastic Lymphoma Kinase): بررسی بازآرایی یا فیوژن ژن ALK برای شناسایی تومورهای دارای این تغییر ژنتیکی و تعیین امکان استفاده از داروهای مهارکننده ALK، به‌ویژه در سرطان ریه، انجام می‌شود. ROS1: بررسی بازآرایی ژن ROS1 برای شناسایی بیماران مبتلا به سرطان ریه سلول غیرکوچک که می‌توانند از درمان‌های هدفمند مهارکننده ROS1 بهره‌مند شوند، انجام می‌شود. MSI (Microsatellite Instability): آزمایشی برای شناسایی ناپایداری توالی‌های تکراری DNA است که می‌تواند نشان‌دهنده نقص در سیستم ترمیم DNA باشد و در ارزیابی سرطان کولورکتال، سندرم لینچ و انتخاب ایمونوتراپی کاربرد دارد. MMR (Mismatch Repair): آزمایش بررسی عملکرد پروتئین‌های ترمیم عدم تطابق DNA شامل MLH1، MSH2، MSH6 و PMS2 است که برای شناسایی نقص سیستم ترمیم DNA و ارزیابی احتمال سندرم لینچ انجام می‌شود. PD-L1 (Programmed Death-Ligand 1): آزمایش بررسی میزان بیان پروتئین PD-L1 در سلول‌های توموری یا سلول‌های ایمنی اطراف تومور است که برای کمک به انتخاب بیماران واجد شرایط دریافت برخی داروهای ایمونوتراپی انجام می‌شود. NTRK (Neurotrophic Tyrosine Receptor Kinase): آزمایش بررسی فیوژن ژن‌های NTRK1، NTRK2 و NTRK3 است که برای شناسایی تومورهای دارای این تغییر ژنتیکی و تعیین امکان استفاده از داروهای هدفمند مهارکننده TRK کاربرد دارد. نکته مهم: تومورمارکرها به‌تنهایی برای تشخیص یا غربالگری عمومی سرطان کافی نیستند؛ افزایش آن‌ها همیشه به معنای وجود سرطان نیست و مقادیر طبیعی نیز بدخیمی را رد نمی‌کنند. انتخاب آزمایش باید بر اساس علائم، تصویربرداری، پاتولوژی و نظر متخصص انجام شود.